ulcinj kanal milena

ULCINJ. KANAL MILENA. SOLANA

Izgradnja ovog kanala najviše je doprinela da se iskoreni malarija i ostale zarazne bolesti koje su harale stanovništvom i odnosile živote velikog broja dece.

Ovo mesto sigurno nije na listi koje treba posetiti pre nego što umrete.

Aleksandar Bzdušok 20.juni 2023 god

ulcinj kanal milena

Ulcinj. Po svemu sudeći, posmatrajući gradove na Jadranskom primorju zasigurno među najstarijim. Ovaj krajnji južni crnogorski gradić, većinski naseljen Albancima nadaleko je poznat po svojoj dugačkoj peščanoj plaži od 13 km sa lekovitim sitnim brašnastim peskom .

ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena

Gradić sa dvadeset i pet džamija i naglašenoj esenciji albanske kulture nudi sasvim drugačiju atmosferu nego tipični crnogorski gradovi.

Ono što privlači strasne svetske putnike u obilasku ove destinacije jeste sudar zapadne kulture i orijenta kao i izučavanje elemenata kulturnog identiteta zajednice ljudi koje u njemu žive. Ono što nas ovog puta zanima jeste najmanje zanimljivo za širu publiku a svakako je destinacija za izbegavanje.

ulcinj kanal milena

Jutro je započelo lisnatim testom iz obližnje pekare i tandenskim napumpavanjem gumenog rafting kajaka sa kojim ćemo se provozati po jednim od najzagađenijih vodenih tokova u ovom delu Evrope.

Još davne 1885 godine po projektu Vladimira Ivanoviča Varmana inženjera sa Crnogorskog dvora iskopan je kanal Port Milena u dužini 4 km koji je imao suštinu da se voda iz Zogajskog jezera usmeri i poveže sa Jadranskim morem.

ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena

Izgradnja ovog kanala najviše je doprinela da se iskoreni malarija i ostale zarazne bolesti koje su harale stanovništvom i odnosile živote velikog broja dece. Ovaj kanal je upravo zbog takvog ostvarenog poduhvata, kao zahvalnost prema princezi Mileni, ženi crnogorskog knjaza Nikoli i dobio njeno ime.

Veslanje smo započeli odmah sa parkinga nasuprot hotelskog kompleksa Otrant, smešten u gustom mediteranskom zelenilu, uz sam drveni mostić na samom ušću kanala u more.

ulcinj kanal milena
ulcinj kanal mielna
ulcinj kanal milena

Na prve kalimere nailazimo nakon 400 metara veslanja. Radimo manevre i kružimo ispod razapetih polutrulih mreža, konopaca i drvenih stubova.

Simbol ribarenja na ovom kanalu kao i ušću reke Bojane su svakako ovi objekti rekao bih improvizovane ribarske kućice koji se tretiraju kao nematerijalno dobro ovih prostora.

ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena

Izgrađene su rukama veštih zanatlija i ribara koji su svojim dugogodišnjim iskustvom i znanjem postavljali ogromne mreže odnosno karić pod njima poznatim uglovima. Kalimere najviše podsećaju na vekovima razrađene kompnene mreze u Indiji i Kini. Takve naprave su bile bezmalo i do 20 metara dužine i 10 metara visine, sa konzolom iznad mora i sa velikom kamenom utegom koja je služila kao poluga sa velikom težinom čiju strukturu su pomerali 5-6 ribara. Spuštale su se na dno mora nekoliko minuta, vadile i tako iznova. Danas su takođe velika turistička atrakcija kao svedočenje na zlatna vremena kada je ribe bilo sasvim dovoljno.

ulcinj kanal milena

Takođe i kalimere funkcionišu u vidu poluge tako što se mreža spuštala na dno kanala i kasnije podizala pa se u toj podiznoj mreži nalazio ulov, nekada impozantan a danas gotovo krajnje oskudan i rizičan po zdravlje. Dimenzija mreža je okvirnih 5 x 5 metara izrađene su od lana, najlona ili pamuka. Cela platforma je postavljena na drvenim šipovima zaglavljenoj duboko u mulju, dok se na njoj obično nalazi manja drvena kućica sasvim dovoljna da se smeste nekoliko ribara. Na samim krajevima mreže u uglovima zavezana je mreža koja se uz pomoć zakrivljenih drvenih štapova i držača u vidu poluge funkcionalno spuštala i podizala bez nekog većeg napora.

ulcinj kanal milena

Ove konceptualne podizne naprave prvenstveno su korišćene za lov na ukljeve i jegulje. Izgrađene su od drveta i kombinacijom ostalih prirodnih materijala. Pored ovih velikih ribarskih skalamerija, nalazile su se i razne kombinacije vrša od pruća i grančica vrbe sa istom namerom da se zavaraju ribe i sa jednim manjim otvorom riba namami da uđe i kasnije se vadi sa druge strane odakle riba nije uspevala da pronađe put ka izlazu.

ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena

Veće kalimere imaju i elektromotore koji povlače mrežu jer se u njoj nekada moglo naći i do tonu ribe ukljeve. Po nekim zapisima jedna kalimera tokom noći 70-tih godina izlovila je 22 tone ukljeve u momentu kada se voda rekom Bojanom kretala ka Skadarskom jezeru na mreštenje.

ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena zmija rečna
ulcinj kanal milena

Kanal Port Milena je povezan sa ulcinjskom solanom koju smo takođe posetili. Voda u kanalu ima nekoliko puta dnevno varijacije u nivou vode pa se slana morska voda meša sa slatkom i pravi koktel za specifični ekosistem za razvoj ribe.

ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena

Ali to sve bi bilo idealno teoretki da se ovaj kanal ne ulivaju sve moguće otpadne vode i fekalije, teške kancerogene materije kao i to saznanje da je prepuno virusa i bakterija zbog kojih je i onaj ostatak ribe u potpunosti zaražen.

ulcinj kanal milena

Ovaj stepen zagađenja je zamrznuo veliki broj kalimera i njihovu vekovnu simboliku i tradiciju.

Najveći zagađivač kanala Port Milena pristiže iz smera Bratice i Brdela kroz čiji potok protiče jedinstvena gradska kanalizacija sa stotinama direktnih ispusta zagađene otpadne vode.

Uz samu obalu primećujemo cevi koje vire iz kuća, apartmana i hotelskog smeštaja. Zaveslaji su nam oprezni, trudimo se da ne zapljuskujemo i voda da što manje klizi po nama.

ulcinj kanal milena

Miris se nesnosno povećava na obalskom delu kanala, ali i pored toga se zalažemo da zavučemo nos u svaki potencijalno zanimljivi deo kanala i obiđemo po nekoliko puta oko specifičnih i dobro očuvanih kalimera.

Površina vode je gusta sa masnim filmom koji je predstavljao živopisnu dugu. Do trščane obale, sasvim intezivno, vazduh je zaudarao na nešto što se spremalo da umre.

ulcinj kanal milena

Pazimo da puno ne pričamo. Samo ćutimo da nam voda ne prska po ustima. Čuvamo se opasnih bakterija koja postoji u kontaminiranim vodama.

Ešerihija koli nam se pristojno javlja sa „dobar dan“ . Najmanje nam je stalo da pazarimo meningitis izlagajući se ovakvom sistemu, neko bi rekao veslanje po otvorenoj septičkoj jami.

Usled povećane urbanizacije i divlje gradnje, sav šut i otpad direktno se izručuje u kanal što pokazaju i delovi kanala koji egzistiraju od silnih nasipa. Taj isti otpad u vodi trune, razlaže se i ne ide nigde. Ostaje tu jer nekog protoka vode i strujanja gotovo da nema ili je minimalan.

U ogledalu mutne vode oslikava se jasno naše ekološko putovanje. U redovima različitih putovanja i avantura ponekad nemoramo tražiti masku savršenstva.

ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena
ulcinj kanal milena

Temeljnim pranjem kajaka u autoperionici oslobađamo se na neki način dela balasta koji nas je održavao strogo stabilnim u zaveslajima i sedištima kajaka.

Kišno popodne provodimo na Adi Bojani u delu koji je poznat kao nudistički kamp.

ulcinj kanal milena

Ada Bojana je ostrvo koje je nastalo na specifičan način. Davne 1858 g u blizini dva manja ostrva nasukao se brod jedrenjak Merito čiju olupinu je kasnije osvojilo rečni nanos i sedimenti reke Bojane.

Ovaj sada ostrvski deo a nekada samo sprud, je podelio reku Bojanu na dva kraka, jedan na samoj granici sa Albanijom i nedovoljno istražen, dostupan obalskim plažnim delom ali sam po sebi bez urbanog sadržaja.

ulcinj kanal milena

Lišajeve u vidu crvenih pečata na ruci koje sam dobio kao overu nakon ovog putovanja mogu povezati sa Portom Milena .

Ipak se samo fokusiram na rasplansanu lepotu sumraka zalaska sunca peščane obale zapljusnute slano -slatkim koktelom.

ulcinj kanal milena
Aleksandar Bzdušok
Aleksandar Bzdušok
Avanturista, istraživač izgubljenih i pronađenih sećanja

Članci iz istih kategorija:

0 Comments

Pin It on Pinterest

Share This