Nastavak ovog sada već maratonskog veslanja završavam sa pauzom u Gökkaya Bay, zalivu blizu tvrđave Simena. U jednoj usamljenoj uvali pronalazim i svoj mir, bez igde ikoga, potpuno odsečen u dubokom zalivu gde zakuvavam supicu sa nudlama.
Aleksandar Bzdusok 18.06. 2024 god.
Sanjarenja kraj mora i nisu baš tako čvrsta i duboka.
Noć na jednokrevetnom stenovitom platou je trajala čitavu večnost, više puta sam virio iz šatorskog krila, instinktivno uznemiren šumovima koji su bili posvuda, a i grebuckanje kajaka u stenovitoj obali imalo je uticaj na moj šareni um.
Nažuljano lice su mi ispeglali prvi jutarnji zraci koji su se pojavili iz pravca sela Kaleköy sa nazubljenih zidina vizantijskog zamka. Nečujno, želeo sam da ponovo uplovim kajakom preko potopljenog grada Simene i pozdravim poseban kraljevski sarkofag. Kameni spomenik zureo je tamo gde sam ga i sinoć prethodno ostavio, izronjen iz vode kao podsetnik na potres i potop koji je izbrisao delove grada pre gotovo 2 milenijuma.
Kekova i okolna područja su prepuna istorijskih spomenika i fascinantnih lokaliteta kao što su drevne grobnice, a cela regija nudi posetiocima ne samo nezaboravne pešačke ture, već i mogućnost da otkriju duboku povezanost između prirodne lepote i bogate istorije, koja seže unazad do perioda Vizantije i Rimskog Carstva.
Ali ono što je stvarno do sada na mojim putovanjima nezabeleženo jesu i kamene nekropole. Sarkofazi su vrste kamenih grobnica koja su se koristila za sahranjivanje tela preminulog i uz ovaj zadivljujući krajolik, dodatno začinjava likijsku misteriju.
Drevna likijska kraljevska grobnica u vodi na obali Simene. Antalya, Turska.
Sarkofazi su se koristili od davnih vremena, od egipatskih faraona pa do rimskih i grčkih kultura, i često su bili bogato ukrašeni, obeležavajući bogove, scene iz svakodnevnog života ili slične motive, u cilju obezbeđivanja besmrtnosti i zaštite duše pokojnika.
Regija Kekova, koja se nalazi na zapadnoj mediteranskoj obali Turske, obuhvata ostrvo Kekova, sela Kaleköy i Üčagız, te četiri drevna grada Simena, Aperlae, Dolchiste i Teimoussa.
Plutajući restorani ukrašeni bugenvilijom jarkih boja, kuće s krovovima od terakote i kamene nastambe iznad čudne male luke u mom parčetu mirnog mora, oslikavaju odlazak dalje, u novu kajakašku avanturu.
Na vrhu sela, mahao mi je predivan dvorac kojeg su sagradili vitezovi sa Rodosa, delimično na likijskim temeljima.
Dolichiste, takođe poznat i kao Kekova Adası, predstavlja drevni likijski grad koji se delimično potopio i nalazi se na istoimenom ostrvu. Danas veslam ka tom zanimljivom otoku kojeg deli uski i zaštićeni plovni put između ostrva Kekova i kontinentalnog dela obale.
Kekova je, osim po svom kristalno čistom tirkiznom mediteranskom moru, poznata i po blizini jednog od najlepših i najpoznatijih treking ruta u Turskoj – Likijskom putu. Ova ruta duga 560 kilometara povezuje mnoge drevne lokalitete i ruševine iz likijskog, rimskog i vizantijskog perioda, što je čini atraktivnom za sve ljubitelje istorije i prirode.
Likijski put prolazi kroz raznolike pejzaže, uključujući obalu, planine i istorijske lokalitete, a njegov deo koji se proteže kroz region Kekove pruža jedinstvenu priliku da se doživi mediteranska priroda protkana istorijskom baštinom. Put se prostire od Fethiyea na zapadu do Antalya na istoku, i tokom njega se mogu posetiti značajna arheološka nalazišta, kao što su staro likijsko naselje Xanthos, grad Patara i ruševine u Simeni i Aperlae.
Vrlo brzo sam na severnoj strani ostrva i postajem svedok uklesanih stambenih jedinica i kamenih stepeništa a ispod vode su brojni temelji ulica i trgova, razvoda cevi od terakota prožetih delovima amfora sa početka nove ere. Nakon vizantijskog perioda na ovom prostoru ne postoje puno tragova, čak ni iz srednjeg veka, što je sigurno znak da u tom periodu ova oblast nije bilo naseljeno odnosno duže vreme i napušteno.
Arhitektonski ostaci i brojne brodske olupine koje su otkrivene na ovom području datiraju iz različitih perioda – od arhajskog do vizantijskog, što ukazuje na to da je grad bio naseljen i korišćen nekoliko vekova. Grad je, međutim, bio pogođen tektonskim aktivnostima i porastom nivoa mora tokom kasnog holocena, što je dovelo do njegovog delimičnog potapanja.
Otočić je poznat po svojim podvodnim ruševinama, baš sa ove severne strane koju sam prvo zagrlio veslima.
Ruševine koje se nadziru ispod i iznad vode potiču od drevnog grada Dolchiste (ili Dolikisthe), koji je uništen velikim zemljotresom u 2. veku nove ere.
Dolichiste se nalazilo na veoma seizmički aktivnom području, između nekoliko značajnih geoloških zona pa svojom pozicijom, bila je meta mnogim zemljotresima i cunamijima, što je dodatno uticalo na sudbinu naselja i njegovih struktura. Kao rezultat tektonskih pokreta koji su doveli do izdizanja zapadnih planina Taurus, gradovi Kekova i Simena potonuli su zauvek.
Ostrvo Kekova se nalazi jugozapadno od Demrea, nije naseljeno, i jedno od mogućih pauza nakon istraživanja obale jeste i uvala Tersane na severozapadu otoka.
Za razliku od potopljene Simene koja obiluje likijskim sarkofazima, raznim ruševinama zgrada i brodogradilišta i ostataka crkve, Kekova zahteva mnogo više mašte u prepoznavanju istorijskih ostataka i antike. Posebno se ističe neverovatno kameno stepenište koje se spušta direktno u more i ostaje kao svedok jedan od retkih opipljivih tragova koji podseća na postojanje ovog drevnog naselja.
Ronjenje i plivanje je zabranjeno na mnogim lokacijama, turistički čamci mogu samo stidljivo prilaziti iznad vodom potopljenih ruševina i razgledati ispod vodene linije.
Obala ostrva Kekova je dugačka svega 19 km. U ruševinama po celom ostrvu, mogu se videti po neka koza a domaće stanovništvo Kaleučagiza dolazi na ostrvo kako bi brao majčinu dušicu „kekik“ po čemu je i ostrvo dobilo ime.
Kekova je mala, ali istorijski značajna ostrvska destinacija u Turskoj, koja je nizom godina bila predmet različitih političkih sporova. Nakon što je Italija okupirala Kastelorizo, Kekova je postala predmet nesuglasica između Italije i Turske, dok je konvencijom iz 1932. godine konačno pripala Turskoj.
Ruševine drevnog grada Dolikhiste na ostrvu Kekova na južnoj obali Turske.
U uvali Tersane možete pronaći podvodne ruševine stare vizantijske crkve, koja označava početak potonulog grada Kekova. U stvari, zaliv Tersane je bio staro područje za gradnju brodova ovog potonulog grada tokom likijskog perioda pa ga mnogi nazivaju i „ brodogradilište“. U toj uvali sreo sam poveću grupu kajakaša koji veslaju iz susednog Demrea u razrađenoj i prilagođenoj istorijskoj turi obilaska ostrva Kekova i potopljenog grada Dolchiste .
Veslanjem duž obale dobijate jedinstveni uvid u prošlost, zagolicaće vas svaka isklesana stena a sa brdašca možete imati uvid na okolne uvale i razbacane ruševine. Sa suprotne jugoistočne strane nalazi se veličanstven zaliv Karaloz sa epitetom sigurnog utočišta za svaku vrstu plovila. Stanovnici kekovačkog kraja ovu peščanu uvalu nazvaju i „Puž“ a gledajući sa visine i na Google mapama podseća više na morsku zvezdu.
Nedaleko ostrva Kekova, smerom ka zapadu nalazi se i Aquarium Bay ili plava laguna koja mi nije bila usputna stanica, ali svakako pravi kutak antalijskog raja i regiona Kekova, pa sam odveslao dotamo i čekirao nekoliko uvala.
Slikovite uvale protkane kamenim zidinama ulepšane su sa još jednom centralnom tvrđavom na centralnom vrhu brda.
Svakako višak veslanja nekako se kompenzuje sa različitim motivima.
Nastavak ovog sada već maratonskog veslanja završavam sa pauzom u Gökkaya Bay, zalivu blizu tvrđave Simena. U jednoj usamljenoj uvali pronalazim i svoj mir, bez igde ikoga, potpuno odsečen u dubokom zalivu gde zakuvavam supicu sa nudlama. Iznad zaliva ponovo mi se smešila dominantna tvrđava, nikako nisam pronašao njeno ime, a ima ih za istraživanje na gotovo svakom vrhu brda.
Gökkaya zaliv ima 3 ulaza, jedan je iz grada Kaš sa zapadnim prolazom iz kojeg sam doveslao, istočni prolaz u pravcu Demre između ostrva Asirli i kopna, i konačno srednji prolaz između ostrva Kisneli i kopna.
Negde oko 15h nakon kupanja u posebno hladnjikavoj morskoj vodi koju oplemenjuju i rashlađuju brojni izvori sa planina, krećem nazad. Pre izlaska iz zaštićene uvale uviđam da se more uskovitlalo i da se pojačao vetar, kao začudo baš iz smera gde sam i krenuo, ka luci u Učagizu. Talasi su bili toliki da sam zaboravio i da uključim kameru i zabeležim koliko je teško veslati uz tolike talase koji su se pojavili kroz tesnac ostrva Kekova i obale potopljenog grada Simene.
Ozbiljno premoren, zasoljen i žedan pravim pauzu između likijskih plutajućih restorana u selu Kalekoy.
Koliko sam primetio, vetar nije prestajao, čini mi se, bio je još jači i samo sam želeo da odveslam do zaštićene uvale koja mi je bila pogledom na dohvat ruke. U ovim uslovima ostalo je još sigurno sat vremena veslanja, dobrog probijanja i presecanja svih mogućih vrsta talasa.
Kao da je svaki talas želeo da me ima, podmuklo da me preokrene, duboko u sebi sam više puta osmišljavao scenario spašavanja. U toku povratnog veslanja, nikog ali baš nikog nisam sreo na vodenom putu, pa čak i kada bi se našao u vodi to bi bila samo moja briga bez svedoka.
Turobni završetak dana palio je brilijantno naranđzasto-crvene obrise na nebu dok sam konačno jahao poslednje velike valove i pokušavao da grizem vazduh i štipam rasoljene isucale usne.
U Učagiz dolazim emotivno i fizički iscrpljen, sa sirovim licem, nalik vitražu arheoloških ostatka antike.
Postoji nešto utilitatirno u svim ovim avanturama, nešto kao zanat koji stičeš u raznim uslovima kada tvoje veštine postaju oruđe sa kojim možeš da prebrodiš neke nepredviđene stvari.
Kondicija za avanturizam nije dovoljna ali je poželjna. Veslanje kajaka kad-kad traži snagu ali je balans podjednako bitan kako bi ostali mirni i puni samopouzdanja. Mnogo godina kašikama skupljam avanturističke artefakte koji posle pričaju ove ritualne priče.
Malo po malo prođe neko vreme i ponovo se nalazim na početnoj tački putovanja sa spremljenom neophodnom opremom. Dok istovarujem vlažnu opremu iz bunkera kajaka, iza mene planina svetluca sa išaranim sivim padinama sipara.
Za mene istinska lepota sa napornih veslačkih putovanja leži u mom pogonu i sopstvenoj usporenosti na njihovim završecima. Intimnost sa prirodom se ostvaruje u što jednostavnijem i sporijem kretanju.
Previranja u meni, glad i umor stiže dok kopam duboko po torbama tražeći ključeve od auta. U restoranu Hassan kraj same obale uživam u izdašnim škampima i ranoj večeri pred sam odlazak.
Obala je sve dalje od mene. Likijska magija me ispraća sa zamasima koji okreću i potapaju svet. Moja senka i silueta kajaka se razilaze nakon mnoštva planiranja, mapiranja i sanjarenja.
Svakim danom ova naša čudna veza počinje da ima smisla.
Mislim onako naglas … pa to je tako organski.
0 Comments